TECHNIKI SZYBKIEGO ZAPAMIĘTYWANIA, UCZENIA SIĘ I CZYTANIA

Według przeprowadzonych badań naukowych udowodniono, że u człowieka półkule mózgu pełnią różne funkcje. I tak półkula prawa decyduje o wyobraźni, kolorach, muzyce, emocjach ludzi, zaś półkula lewa odpowiada za logiczne myślenie, porządkowanie zdarzeń, analizę, mowę. Odkryto, że istnieją osoby, które korzystają tylko z pracy jednej półkuli mózgu i aby użyć drugiej półkuli mają z reguły duże kłopoty i trudności z pobudzaniem jej do pracy. Dowodem tego może być u humanistów brak, bądź nikłe zdolności matematyczne
i odwrotnie. Świadczy to o dominacji jednej półkuli nad drugą. Przeważnie dominującą półkulą u człowieka jest półkula lewa, zaś półkula prawa z reguły wykazuje mniejszą aktywność. Udowodniono, że pobudzając do pracy półkulę prawą razem z lewą czyli tą dominującą, sprawność intelektualna znacznie wzrasta. Praca obydwu półkul jednocześnie jest kluczem do osiągnięcia większej sprawności umysłowej, powoduje szybkie uczenie się
i zapamiętywanie. Warunkiem osiągnięcia aktywnej pracy całego mózgu i pobudzania półkuli prawej do intensywnego wysiłku są różne techniki szybkiego zapamiętywania, uczenia się
i czytania.

Do metod szybkiego zapamiętywania należą:

1) Haki – metoda ta polega na tworzeniu obrazów. Liczbom przyporządkowuje się przedmioty je przypominające i tak istnieje 11 podstawowych słów-haków do zapamiętywania:

1. świeca
2. łabędź
3. połówka jabłka
4. krzesło
5. dźwig z hakiem
6. trąba słonia
7. kosa
8. bałwan
9. balon ze sznurkiem
10. rycerz z tarczą
0. jajko

Przy pomocy zapamiętanych słów i przyporządkowanym im cyfr tworzymy obrazy, dzięki czemu łatwiej zapamiętać słowa i ich kolejność. Dla przyswojenia techniki można wymienić dziesięć słów i polecić uczniom je zapamiętać wg powyższej metody, a następnie sprawdzić stopień zapamiętania.

Przykład:

Zapamiętać datę bitwy pod Grunwaldem  – 14 lipca 1410 rok:

Na polu grunwaldzkim rosną lipy . Pod lipami stoi świeca na krześle. Rycerz podziwia świecę na krześle i drugą świecę oświetlającą jajko

2) Łańcuszek – polega na zapamiętaniu kolejno następujących po sobie słów czy elementów jak ogniw łańcuszka. Dzieci tworzą indywidualne historyjki, a osoba prowadząca sprawdza stopień ich opanowania.

Przykład: Nazwy planet.

Merkury M moja

Wenus W wiecznie

Ziemia Z zapracowana

Mars Ma mama

Jowisz J jutro

Saturn S sama

Uran U usmaży

Neptun N nam

Pluton P placki

3) Połączenie haków i łańcuszka – łączenie liczb z przedmiotami czy osobami i tworzenie historyjek w celu ich zapamiętania ( np. łączenie numerów telefonu z nazwiskiem przy pomocy historyjek ).

4) Słowo – klucz – ta metoda ma przyczynić się do zapamiętania słówek obcojęzycznych. Polega ona na skojarzeniu słowa obcego ze słowem polskim, aby brzmiało tak samo, a potem odpowiednie zinterpretowanie za pomocą obrazów łatwych do zapamiętywania.

Przy pomocy wyżej wymienionych metod zapamiętywania doskonali się pamięć ludzka. Każda z nich ma inne zadanie i pomaga w zapamiętaniu konkretnych rzeczy. Dzięki jednym zapamiętujemy cyfry i przyporządkowane im rzeczy , innym obrazy, a jeszcze innym słowa obcojęzyczne czy wręcz nowo poznane osoby, ich nazwiska i numery telefonów.

Prócz wymienionych technik zapamiętywania pamięć ludzką doskonali się jeszcze przez sieć skojarzeniową i prawidłowe stosowanie powtórek.

Tradycyjnie notujemy wg trzech schematów:

  1. Styl narracyjny – nie używamy skrótów, notujemy wszystko co chcemy zapamiętać w formie ciągłej.
  2. Wypisywanie z tekstu myśli w kolejności ich pojawienia się w nim.
  3. Styl numeryczny – sporządzamy notatki w punktach i podpunktach.

Wymienione trzy style posiadają dużo wad. A mianowicie trudno z nich uczyć się ponieważ są monotonne, trudno wyszukać ważne informacje. Sporządzone w ten sposób notatki są zbyt obszerne.

W związku z tym zaproponowano nowy styl sporządzania notatek czyli sieć skojarzeniową polegającą na wyodrębnieniu tematu głównego, który tworzy centralny obraz (w środku kartki) od niego odchodzą podstawowe gałęzie (jednakowej grubości) – podtematy,
a następnie dzielą się na podgałęzie drugiego stopnia itp. Taką notatkę należy sporządzać na papierze formatu A4 kolorowymi pisakami. Jest ona twórcza, posiada nietypowe skojarzenia. Sporządzając ją pracuje cały mózg – obydwie półkule, dzięki czemu wyzwalane są różne zdolności mózgu. Trwałość przechowywanych informacji zdobytych w trakcie sporządzania sieci skojarzeniowej jest duża, gdyż uczymy się w czasie jej tworzenia, a później tylko powtarzamy przyswojoną wiedzę.

Stosowanie powtórek jest kolejnym elementem doskonalącym ludzką pamięć. Proces zapominania następuje natychmiast po zakończeniu nauki. Największy ubytek zdobytej wiedzy następuje w ciągu pierwszych 24 godzin – wówczas człowiek może stracić nawet do 80% zapamiętanej wiedzy. Potem proces utraty danych następuje wolniej.

Aby nie dopuścić do utraty zdobytej wiedzy należy czynić przerwy w nauce. Zdolność zapamiętywania spada po 30-40 minutach nauki i wówczas powinniśmy zrobić przerwę przynajmniej 5 minutową. Po dwóch godzinach nauki przerwa powinna trwać 25-20 minut, zaś po trzech godzinach nauki powinna nastąpić 60-90 minutowa przerwa. Są one konieczne w celu odzyskania świeżości umysłu. Po zakończeniu nauki zapamiętanie byłoby niemożliwe bez stosowania serii powtórek. Pierwszą powtórkę trwającą 15 minut należy czynić po 10 minutach od zakończenia nauki. Drugą powtórkę, krótszą 10 minutową przeprowadzamy
w ciągu jednej godziny po ukończeniu nauki.

Kolejną powtórkę jeszcze krótszą, bo 5 minutową należy przeprowadzić po 24 godzinach od zakończenia nauki. Czwartą powtórkę i ostatnią trwającą tylko 2 minuty należy przeprowadzić po trzech dniach od ukończenia nauki. Sugeruje się, aby powtarzać zdobytą wiedzę własnymi słowami, unikać sformułowań encyklopedycznych i odrzucać zbędne treści.

Aby móc szybko zapamiętać, uczyć się przede wszystkim trzeba posiąść umiejętność szybkiego czytania czyli zapamiętania treści czytanego tekstu. Średnio człowiek czyta
z prędkością 140-200 słów na minutę. Chcąc uzyskać taki bądź lepszy wynik należy stosować techniki szybkiego czytania.

Do nich należą:

  • integralne czytanie – pozwala na poszerzenie pola widzenia, objęcia wzrokiem dużej partii tekstu jednocześnie. Pozwala na przewidywanie czytanego tekstu, odczytanie
    i zrozumienie go mimo luk w tekście.

Takie czytanie hamuje fonetyzacja czyli powtarzanie czytanych treści w myśli bądź ich artykulacja oraz regresja czytelnicza czyli powracanie wzrokiem do przeczytanego tekstu w celu zrozumienia go.

  • selektywne czytanie – nakazuje dokonania wyboru z tekstu tylko istotnych informacji, a odrzucenie błahych. Dużą koncentrację uwagi i odszukanie słowa – klucza czytanego tekstu.

Czytając tekst należy dążyć do jego zrozumienia, a nie do zapamiętania, jak niektórzy mylnie sądzą.

Poznanie powyższych technik i przeprowadzenie ćwiczeń to podstawa do zwiększenia możliwości pamięciowych, szybkiego przyswajania wiedzy i szybkiego czytania. Zdobytą wiedzę i umiejętności należy pielęgnować, rozwijać, wracać do nich, powtarzać je i przede wszystkim stosować w praktyce. To da lepszy efekt czyli łatwiej będziemy mogli zapamiętać i uczyć się.

Bibliografia:

  1. Dryden Gordon, Vos Jeanette: Rewolucja w uczeniu. Poznań:
    Moderski i S-ka 2000
  2. Techniki szybkiego zapamiętywania, uczenia się i czytania. Zeszyt ćwiczeń i kaseta wideo.Gdańsk:Wytwórnia Filmów Szkoleniowych „SYNERGIA” 1998
  3. Zeman Elżbieta: Edukacja czytelnicza i informacyjna. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1999

 

Selwana Szołek

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Przeczytaj poprzedni wpis:
Uczta melomana – koncert

Źródło: UM Przeworsk

Zamknij